Berichten

Trump als gastheer

De Volkskrantredactie kan het maar niet laten de monarchie te bejubelen.

Ze schreef:

‘Koning-koopman Willem-Alexander is er knap in geslaagd de handelsmissies tot de kern van zijn koningschap te maken. Alle meereizende ondernemers erkennen dat hij zich heeft ontpopt tot een krachtig wapen in de economische diplomatie. Als hij meegaat, staan ze in de rij voor een ticket, want hij opent deuren.’

Wie gelooft dat nu nog? De Volkskrant kennelijk. Terwijl al vele malen is aangetoond dat koninklijke handelsmissies voor onze economie niets te betekenen hebben. Geen enkel ministerie, noch de RVD noch het Koninklijk Verbond van Ondernemers heeft ooit cijfers gepubliceerd die de waarde van die bezoeken onderbouwen. Die zijn er gewoon niet.

Dat hij ‘deuren opent’ klopt deels, maar uitsluitend in monarchieën die dictatoriaal worden bestuurd zoals Saudi-Arabië. Het hier aangehaalde artikel was een reactie op het bericht dat het koningspaar in het Witte Huis gaat logeren tijdens hun werkbezoek aan de Verenigde Staten. Overigens vindt de krant die overnachting wél een slecht idee.

Maar over dat ‘werkbezoek’ aan de staten Pennsylvania en Florida ‘om daar de eeuwenoude economische betrekkingen kracht bij te zetten’ heeft de krant niets dan lof. Werkbezoeken staan een trapje lager dan officiële staatsbezoeken. Ze hebben gemeen dat ze beide meer kosten dan dat ze opbrengen. Het is namelijk een aaneenschakeling van clichés, handen schudden, geglimlach, jubelende toespraakjes, tochtjes, drankjes en veel protocollair gedoe. Ik breng het werkbezoek van Máxima in september 2022 nog eens in herinnering.

Ze vloog toen, vergezeld van enkele ministers, in het regeringsvliegtuig naar Californië en Texas voor een werkbezoek. De koning bleef thuis met een longontsteking. Máxima zou zich in beide staten inzetten voor onder meer vrouwenrechten en inclusie. Wat de ministers daar hebben uitgespookt blijft in het ongewisse omdat alle aandacht naar Máxima uitging; en dan vooral naar haar diverse outfits. Helaas haal je daarmee geen orders binnen.

De koningin hield toespraakjes en ze luisterde naar toespraakjes. Ze bezocht verschillende bedrijven en ze maakte een uitstapje naar de befaamde Golden Gate Bridge. Bij Google nam ze deel aan een gesprek over duurzame oplossingen en innovaties. Op de universiteit van Stanford sprak ze met wetenschappers en studenten.

Volgens de RVD bracht ze op de derde dag van haar reis een bezoek aan de gouverneur van Texas en de burgemeester van Austin, de hoofdstad van Texas. Daarna maakte ze een fietstochtje door de stad en ze bracht een bezoek aan een stadion. En dan was er nog een boottochtje zodat ze zich kon verdiepen in overstromingen en wateroverlast waarmee Houston kampt. Tot dat moment wist niemand dat Máxima daar verstand van had. Van gezondheidszorg trouwens ook. En high tech.

Met gouverneur Greg Abbott van Texas sprak Máxima over de streng aangescherpte abortuswetgeving. Abortus is voor vrouwen in Texas zo goed als onmogelijk gemaakt. Gouverneur Abbot was in zijn persbericht lovend over de ontmoeting met Máxima maar hij repte met geen woord over abortus. Wél onderstreepte hij dat hij Máxima twee paar Texaanse cowboylaarzen cadeau had gedaan. Máxima, op haar beurt, verblijdde de gouverneur met een ingelijst en gesigneerd portret van haarzelf en Willem-Alexander.

Er gebeurt heel wat tijdens werkbezoeken maar concrete resultaten blijven in nevelen gehuld. Wellicht was gouverneur Abbot zo geïmponeerd door Máxima’s relaas over abortus dat hij meer tijd nodig heeft om zijn reactie voor te bereiden. We wachten, vier jaar later, nog steeds.

En nu staan dan Pennsylvania en Florida op het programma. De berichtgeving zal ongetwijfeld weer jubelend zijn en de kleding van Máxima zal ongetwijfeld uitvoerig worden besproken. En wederom zullen de orders uitblijven.

 

De Dip van de Koning

Het vertrouwen in Willem-Alexander is gekelderd van 76 procent dit voorjaar naar 47 procent eind december. Sneu natuurlijk voor onze koning. Ook zal hij behoorlijk op zijn lazer krijgen van moeder Beatrix, die dit soort dingen niet kan verkroppen. Anderzijds vond Beatrix, toen ze nog koningin was, peilingen weinig meer dan momentopnames, die de waan van de dag weerspiegelden. Ik vrees dat ik het voor deze ene keer met haar eens ben. Wim-Alex hoeft zich nog geen zorgen te maken. Het komt wel weer goed.

Zijn populariteit wordt meestal gemeten met vragen in de trant van: ‘hoe vind je dat de koning het doet?’ Aangezien het gros van de bevolking geen flauw idee heeft van de werkelijke functies van de koning, is het een schot-voor-open-doel-vraag. Als de koning vriendelijk wuift of een zorgmedewerker een schouderklop geeft, is het al gauw dik in orde. Fantastische koning hebben we toch. Dat geldt ook voor Máxima, die als echtgenote van een miljardair de armen in deze wereld aan een bankrekening wil helpen. Dan kunnen ze een bedragje overmaken waarover ze in werkelijkheid nooit zullen beschikken. Ze vliegt daartoe de wereld rond in opdracht van de VN. De kosten, 150.000 euro per jaar, zijn voor ons. Fantastische koningin hebben we toch.

En allebei zo meelevend en invoelend. Zo klapten ze in het voorjaar hartstochtelijk mee voor de zorgmedewerkers. Dat kostte niets (altijd een doorslaggevend argument voor de Oranjes) en het kwam lekker solidair over. Dat bleek ook uit de peilingen.

Ze gingen beiden veel op ‘werkbezoek’ om te kijken hoe corona in de praktijk uitpakte. Dat konden ze uiteraard ook prima opmaken uit de vele programma’s en artikelen die – tot vervelens toe – aan corona zijn gewijd, maar zo’n werkbezoek laat hun betrokkenheid zien. Betrokkenheid doet het altijd goed en ze tikt lekker door in populariteitscores.

Dat die bezoeken volstrekt zinloos zijn, doet niet ter zake. De koning komt! Hele afdelingen worden stilgelegd, het personeel in rotten van drie opgesteld, ziekenhuizen en toegangswegen om veiligheidsredenen afgesloten. Het werk komt praktisch stil te liggen omdat de koning en zijn echtgenote geïnformeerd wensen te worden. Ze stellen voorgekookte vragen en luisteren naar voorgekookte antwoorden. De opbrengst van zo’n bezoek is nul komma nul en er gaat veel werktijd verloren. Wat overigens niet wegneemt dat velen zich vereerd voelen door het koninklijke bezoek.

Dat het aan echte empathie en inschattingsvermogen ontbreekt, bleek dit jaar twee keer. Toen Nederland in het voorjaar voor de eerste keer op slot ging, kocht Willem-Alexander een speedbootje van twee miljoen om eens lekker bij zijn vakantiepaleis in Griekenland over het water te scheuren.  In oktober, op een moment dat ons ten zeerste was ontraden te gaan reizen en zeker niet de grens over te gaan, deden ze dat toch. Overigens wel geheel volgens hun eigen beproefde gedragscode: gewoon doen waar je zin in hebt.

Het is een godswonder dat het koningspaar zelf inzag dat hun tripje fout viel. Wat wel iets anders is dan het ook begrijpen. Binnen een dag waren ze terug en gingen ze in een excuusvideo door het stof. Het was wel jammer dat de weerzin van beider gezichten afdroop en dat hun lichaamstaal maar voor een uitleg vatbaar was: jullie hebben onze vakantie verpest.

Dat ze het nu in de peilingen slecht doen, zegt niet veel. Eén geslaagde publiciteitsactie van de RVD en ze zijn terug bij de oude, vertrouwde 75 procent of hoger.

Dat daar maar weinig voor nodig is, bleek weer eens uit de tweedelige documentaire De Joden & de Oranjes die NPO 2 op 19 en 26 december uitzond. De Joodse Omroep, ingelijfd bij de EO, had er veel werk van gemaakt en een groot aantal mensen geïnterviewd. Ik mocht ook mijn zegje doen.

In beide delen was de toon kritisch en er werd niets verbloemd, wat zo ongeveer standaard is als het over de Oranjes gaat. Wilhelmina kwam er slecht af vanwege haar vlucht naar Engeland. Joden (en zij niet alleen) voelden zich in de steek gelaten. In haar praatjes voor radio Oranje maakte de koningin weinig woorden vuil aan haar joodse landgenoten. Dat stak. Veel joden waren en bleven woedend op het koningshuis totdat Willem-Alexander op 5 mei zijn toespraakje op de Dam hield.

Ook zijn overgrootmoeder, zo sprak de koning, had te weinig aandacht aan de joden besteed, hoewel ze toch ‘standvastig’ en ‘fel’ in haar verzet tegen Hitler was geweest. Vanuit Londen wel te verstaan. Een heroïsche daad van een allure waarnaar je, normaal gesproken, in de geschiedenis met een lampje moet zoeken. De koninklijke truc werkte.

De bekende journalist Hans Knoop en rabbijn Tamarah Benima konden hun oren niet geloven en waren dolgelukkig met de opmerking van Willem-Alexander. Ik vond die vooral erg hol. En vermoedelijk was niet eens de koning zelf, maar zijn vaste speechschrijver Jan Snoek op het briljante idee gekomen om een excuusje te maken. Kost geen cent en het effect is groot. Hoewel W.A. dus niets zei wat iedereen al lang wist, sloegen zijn paar woorden in als een bom. Tegelijkertijd hield hij de mythe van onze fantastische koningin in Londen in stand, die zo keihard voor onze vrijheid had gestreden. Veel verder dan zo nu en dan ‘boe’ roepen naar Berlijn is ze nooit gekomen.

Ik bedoel maar: er is weinig voor nodig om Willem-Alexanders populariteit weer snel naar 76 procent of hoger op te krikken.