Berichten

Trump als gastheer

De Volkskrantredactie kan het maar niet laten de monarchie te bejubelen.

Ze schreef:

‘Koning-koopman Willem-Alexander is er knap in geslaagd de handelsmissies tot de kern van zijn koningschap te maken. Alle meereizende ondernemers erkennen dat hij zich heeft ontpopt tot een krachtig wapen in de economische diplomatie. Als hij meegaat, staan ze in de rij voor een ticket, want hij opent deuren.’

Wie gelooft dat nu nog? De Volkskrant kennelijk. Terwijl al vele malen is aangetoond dat koninklijke handelsmissies voor onze economie niets te betekenen hebben. Geen enkel ministerie, noch de RVD noch het Koninklijk Verbond van Ondernemers heeft ooit cijfers gepubliceerd die de waarde van die bezoeken onderbouwen. Die zijn er gewoon niet.

Dat hij ‘deuren opent’ klopt deels, maar uitsluitend in monarchieën die dictatoriaal worden bestuurd zoals Saudi-Arabië. Het hier aangehaalde artikel was een reactie op het bericht dat het koningspaar in het Witte Huis gaat logeren tijdens hun werkbezoek aan de Verenigde Staten. Overigens vindt de krant die overnachting wél een slecht idee.

Maar over dat ‘werkbezoek’ aan de staten Pennsylvania en Florida ‘om daar de eeuwenoude economische betrekkingen kracht bij te zetten’ heeft de krant niets dan lof. Werkbezoeken staan een trapje lager dan officiële staatsbezoeken. Ze hebben gemeen dat ze beide meer kosten dan dat ze opbrengen. Het is namelijk een aaneenschakeling van clichés, handen schudden, geglimlach, jubelende toespraakjes, tochtjes, drankjes en veel protocollair gedoe. Ik breng het werkbezoek van Máxima in september 2022 nog eens in herinnering.

Ze vloog toen, vergezeld van enkele ministers, in het regeringsvliegtuig naar Californië en Texas voor een werkbezoek. De koning bleef thuis met een longontsteking. Máxima zou zich in beide staten inzetten voor onder meer vrouwenrechten en inclusie. Wat de ministers daar hebben uitgespookt blijft in het ongewisse omdat alle aandacht naar Máxima uitging; en dan vooral naar haar diverse outfits. Helaas haal je daarmee geen orders binnen.

De koningin hield toespraakjes en ze luisterde naar toespraakjes. Ze bezocht verschillende bedrijven en ze maakte een uitstapje naar de befaamde Golden Gate Bridge. Bij Google nam ze deel aan een gesprek over duurzame oplossingen en innovaties. Op de universiteit van Stanford sprak ze met wetenschappers en studenten.

Volgens de RVD bracht ze op de derde dag van haar reis een bezoek aan de gouverneur van Texas en de burgemeester van Austin, de hoofdstad van Texas. Daarna maakte ze een fietstochtje door de stad en ze bracht een bezoek aan een stadion. En dan was er nog een boottochtje zodat ze zich kon verdiepen in overstromingen en wateroverlast waarmee Houston kampt. Tot dat moment wist niemand dat Máxima daar verstand van had. Van gezondheidszorg trouwens ook. En high tech.

Met gouverneur Greg Abbott van Texas sprak Máxima over de streng aangescherpte abortuswetgeving. Abortus is voor vrouwen in Texas zo goed als onmogelijk gemaakt. Gouverneur Abbot was in zijn persbericht lovend over de ontmoeting met Máxima maar hij repte met geen woord over abortus. Wél onderstreepte hij dat hij Máxima twee paar Texaanse cowboylaarzen cadeau had gedaan. Máxima, op haar beurt, verblijdde de gouverneur met een ingelijst en gesigneerd portret van haarzelf en Willem-Alexander.

Er gebeurt heel wat tijdens werkbezoeken maar concrete resultaten blijven in nevelen gehuld. Wellicht was gouverneur Abbot zo geïmponeerd door Máxima’s relaas over abortus dat hij meer tijd nodig heeft om zijn reactie voor te bereiden. We wachten, vier jaar later, nog steeds.

En nu staan dan Pennsylvania en Florida op het programma. De berichtgeving zal ongetwijfeld weer jubelend zijn en de kleding van Máxima zal ongetwijfeld uitvoerig worden besproken. En wederom zullen de orders uitblijven.

 

Een slaapfeestje bij de koning 

‘Daddy’ Trump werd door zijn collega Willem-Alexander – zo mag je de koning inmiddels wel noemen – hartelijk onthaald in paleis Huis ten Bosch voor een diner, een slaapfeestje en een ontbijt. Het gepamper van Trump werd door velen misselijkmakend gevonden. Anderen vonden dat we de semi-dictator en veroordeelde crimineel ten koste van alles te vriend moesten houden. De kwijlorganen van Navo-chef Rutte draaiden overuren en in de speech van de koning viel evenmin een onvertogen woord over de Amerikaanse olifant in de porseleinkast te beluisteren. Hij sprak ook lovende woorden over zijn overgrootmoeder Wilhelmina en haar rol bij de Haagse vredesconferenties.

Voor Trump, de zelfbenoemde dealmaker, was de Navo-top een feestje. Dat hij überhaupt was gekomen werd als een prestatie van de organisatie beschouwd. Er was ook diep nagedacht hoe ze hem het beste konden lijmen, want stel je voor dat hij de Navo de rug toekeerde. Dan hadden we in een mum van tijd de Russen over de vloer.

De grote dealmaker kreeg in veel opzichten zijn zin. Hij vond dat de Europese Navo-landen hun defensie-uitgaven (twee procent van het BBP) werkelijk moesten halen, maar vier of vijf procent zou daddy pas echt tevreden stellen. Zijn gedram draaide uit op toezeggingen om de militaire budgetten fors te verhogen. Die zullen tot ovaties in de directiekamers van Amerikaanse wapenfabrikanten hebben geleid; zij leveren naar schatting zo’n 60 à 65 procent van het NAVO-wapentuig. De producenten van F-35’s, Patriots, HIMARS, munitie, radarsystemen, drones, software en geavanceerde afweersystemen konden hun geluk niet op. Begrijpelijk: als de uitgaven van Europese Navo-landen stijgen tot Trumps droomhoogte (en het Amerikaanse marktaandeel gelijk blijft), zal de omzet jaarlijks met honderden miljarden toenemen.

Voor Trump is de Navo geen alliantie maar een businessmodel. Door te buigen voor de eisen van de president heeft het bondgenootschap zich nóg afhankelijker van de VS gemaakt dan ze al was. De koning/historicus herinnerde de aanwezigen tijdens zijn speech aan zijn overgrootmoeder Wilhelmina die paleis Huis ten Bosch beschikbaar had gesteld voor de eerste Haagse Vredesconferentie in 1899. Vertegenwoordigers van 26 landen kwamen daar bijeen ‘vervuld van het gevoel dat het voor altijd vrede zou zijn.’

Wilhelmina gruwde van de Haagse vredeconferenties (in 1907 was er nog een). Ze geloofde niet in vrede. Het zou betekenen dat op uitgaven voor defensie werd beknot en dat vond ze onacceptabel. Hoe meer wapens hoe mooier. Wilhelmina had het vast uitstekend met Trump kunnen vinden.

Toch hadden die conferenties wel degelijk nut. Het ‘Reglement betreffende de wetten en gebruiken van den oorlog te land’ (ofwel de LOR) dat voortvloeit uit de vredesconferenties is nog steeds volop in gebruik. Mede op grond daarvan zijn Duitse oorlogsmisdadigers veroordeeld. Wilhelmina kon er geen interesse voor opbrengen. Ze beschouwde de keuze van de internationale mogendheden voor Den Haag als conferentieplaats zelfs als een regelrechte schoffering. Nederland maakte zich met zijn gastheerschap belachelijk en zelf voelde ze zich als staatshoofd publiekelijk voor joker gezet.

Voor de openingszitting had ze (onder druk van het kabinet) Huis ten Bosch ter beschikking gesteld. Zelf wilde Majesteit niets met de conferentie te maken hebben wat ze onderstreepte door demonstratief met vakantie te gaan in het Zwarte Woud. Vakanties waren, net als tegenwoordig, hoogst populair bij de koninklijke familie.

Bij de Tweede Conferentie in 1907 was Wilhelmina nog steeds niet van mening veranderd. De uitnodiging om de eerste steen voor het Vredespaleis te leggen, wees ze af. Bij de opening was ze wel aanwezig, zij het tegen heug en meug. Ze beschrijft haar afkeer in Eenzaam maar niet alleen  uit 1959. Van enig voortschrijdend inzicht of relativering was een halve eeuw later geen sprake. Dat haar achterkleinzoon Trump ongegeneerd in de watten legde, had ze ongetwijfeld gewaardeerd. Méér wapentuig. Fantástisch!